Grnmeti Mrnum | Aalsa | Aljaving, riji hluti

Aljaving fyrir lengra komna

febrúar 09, 2002

Stefn Plsson skrifar dag grein Mrinn um aljavingu.

Greinin er raun ekki galin, ar sem hn raun bara nefnir nokkrar tlur um a hvernig hagvxtur hefur fari minnkandi msum ftkari lndum heimsins, svo sem Suur-Amerku og gefur lei skyn a vandamlin su aljavingu a kenna.

Stefn talar um efnahagskerfi Suur-Amerku fr 1960-1980. eim tma (og reyndar mun fyrr, alveg fr lokum Kreppunnar) var kerfi byggt upp v, sem kallast "Import Substituted Industrialization" (ISI). Hugmyndin var s a essar jir myndu byrja a framleia flestar neysluvrur sjlfar. Me v yru r ekki eins har rum jum. Var essi hugmynd vinsl vegna ess a margar essar jir hfu horft fram hrun hagkerfunum egar ver einstkum vrum duttu niur. annig kom t.d. Brasila mjg illa t r v egar ver gmmi og kaffi duttu niur. Lausnin var a mati stuningsmanna ISI a leggja tolla innfluttar vrur og nota tollapeningana til a styrkja innlendan ina.

Hugmyndin vi ISI kann a hafa virka nokku g upphafi en hn virkai einfaldlega ekki. Vandamli var fyrst og fremst a essar jir uru me ISI enn hari erlendum jum vegna ess a r urftu a kaupa vlar og tkni fr rari jum.

ISI lofai fyrstu gu og nutu menn einsog Pern Argentnu og Vargas Brasilu gs af hagvextinum. Vandamli var hins vegar a skuldir janna jukust jafnt og tt. Gripu margir leitogar v til essa rs a prenta peninga til a borga skuldir. Leiddi etta til averblgu mrgum lndunum (verblga Blivu var eitt ri 22.000 prsent!).

a, sem Stefn minnist ekkert er af hverju jir httu a notast vi etta kerfi, sem hann gefur skyn a s svo gott. g tla a rifja a upp fyrir honum. ri 1982 gerist a nefnilega a stjrnvld Mexk sgu einfaldlega a au hefu ekki lengur efni a borga skuldirnar snar. Landi hafi vihaldi hagvexti me stugum lntkum (miki af olpeningunum fr OPEC rkjunum voru lnair til rkja Suur-Amerku). Kreppan, sem fylgdi kjlfari er oftast nefnd "debt crisis". Bankastofnanir fru allt einu a ttast um innistur runarlanda og su menn n a essar skuldasafnanir gengju ekki endalaust.

Til a bjarga efnahagnum Mexk kom aljagjaldeyrissjurinn og lagi fram strsta ln sgunni. a var nttrulega llum augljst a bankinn tlai ekki bara a lna Mexk peningana til a eir gtu haldi aftur smu braut, heldur fylgdu lninu mis skilyri, sem ttu a tryggja a skuldir landsins myndu minnka. Var etta upphafi a mikilli frjlshyggjubylgju Suur-Amerku.

g skal vel viurkenna a aljagjaldeyrissjurinn er alls ekki fullkominn, langt v fr. Til dmis hefur sjnum misstekist a bjarga efnahag rkja Suur-Amerku. Hins vegar m benda a a sjurinn neyir engar jir til a iggja peninga. jir koma til sjsins vegna ess a r eru bnar a koma sr vanda. Vandinn er langoftast heimatilbinn.

a er rangt a gefa a skyn a lkkun hagvaxtar Suur-Amerku s einhvern veginn afleiing aljavingar. Mli er miklu flknara en svo. a er hins vegar auvelt fyrir marga andstinga aljavingar a benda dmi Suur-Amerku, einsog margra annara landa og halda v fram a vandaml eirra landa su aljastofnunum a kenna. langflestum tilfellum skapa aljastofnanir ekki vandann heldur jirnar sjlfar. egar svo aljastofnunum mistekst a bjarga jum r slmum stum er stofnunum kennt um og allir vera vitlausir.

Einar rn uppfri kl. 00:37 | 572 Or | Flokkur: Hagfri & Stjrnml



Ummli (1)


essi grein eldist bara vel. Vel gert.

kv. Bjrgvin Ingi

Bjrgvin Ingi sendi inn - 29.07.02 19:09 - (Ummli #1)
Senda inn ummæli

Athugi a a tekur sm tma a hlaa suna aftur eftir a tt hefur veri "Stafesta".

Hgt er a nota HTML ka ummlunum. Hgt er a nota a href, b, br, p, strong, em, ul, li og blockquote

g skil mr allan rtt til a eya t ummlum, sem eru einhvern htt mgandi, hvort sem a er gagnvart mr sjlfum ea rum. etta srstaklega vi um nafnlaus ummli.

Nafn:


Tölvupóstur (ath. pstfangi birtist ekki sunni):


Heimasíða (ekki nausynlegt):
:smile: :biggrin: :biggrin2: :blush: :confused: :laugh:

:mad: :rolleyes: :shock: :sad: :tongue: :wink:

Ummæli:


Muna upplýsingar?





EOE.is:

Blaur um hagfri, stjrnml, rttir, neti og mn einkaml.

Leit:

Sustu ummli

  • Kristjn Atli: Til hamingju Sigurjn! r var hlft vi essu a ...[Skoa]
  • Einar rn: Sigurjn, arft ekki a hafa neinar hyggjur. ...[Skoa]
  • Sigurjn: .... Ef niurstaan verur Man Utd vs Liv ...[Skoa]
  • Einar rn: Takk :-) ...[Skoa]
  • einsidan: Til hamb me etta ...[Skoa]
  • Gaui: Skl fyrir v, Einar minn! :-) ...[Skoa]
  • Hjrds Yo: j! g elska sko lka Liverpool !! ...[Skoa]
  • Gummi: Jamm, var lengi a jafna mig rangstunni. En Re ...[Skoa]
  • Fannsa: murlegt egar dmarinn dmdi ranglega rangstu.. ...[Skoa]
  • Snorri: g s EKKI fyrir mr a rni komist inn ing til ...[Skoa]

Gamalt:



g nota MT 3.33

.